|
Ludzie maj± naturaln± tendencjê do unikania cierpienia i czerpania przyjemno¶ci. Musisz o tym stale pamiêtaæ pisz±c swój list. Staraj siê, by proponowane przez Ciebie rozwi±zania przynosi³y korzy¶ci nie tylko Tobie, ale i adresatowi. Aby obie strony wysz³y z danej sytuacji z g³êbokim poczuciem zwyciêstwa. Jak sk³oniæ kogo¶ - przy pomocy e-maila - do zrobienia czego¶ dla Ciebie? Po pierwsze, przedstaw dok³adnie, o co chodzi, na czym polega sytuacja. Wci±¿ jeszcze dostajê listy od osób, które nie radz± sobie ze sformu³owaniem tego, co my¶l±. W rezultacie w e-mailu l±duje jaka¶ losowo wybrana czê¶æ opisu sytuacji, a nadawca zak³ada, ¿e je¶li co¶ jest oczywiste dla niego, to jest oczywiste dla wszystkich.
Postaraj siê zobaczyæ sytuacjê oczami odbiorcy i jak najbardziej u³atwiæ mu zrozumienie przekazu. Dobrym pomys³em jest przywo³anie obrazów – opisanie jakich¶ sytuacji zwi±zanych z problemem, przedstawienie tego, o co chodzi, na przyk³adach zaczerpniêtych z ¿ycia. Je¶li znasz dobrze dan± osobê, mo¿esz u¿yæ bardzo skutecznego narzêdzia – metafory. Po prostu przedstaw co¶, czego ten cz³owiek nie zna przy pomocy tego, co jest mu dobrze znane. Dziêki wizualizacji i bliskim czytaj±cemu metaforom poczuje on, ¿e jest to jakby jego my¶l, ¿e to on sam doszed³ do tego, ¿e Twoja pro¶ba jest sensowna. Poka¿, ¿e bardzo Ci zale¿y na podjêciu dzia³añ, o które prosisz, ¿e to dla Ciebie bardzo wa¿ne. Je¶li Ty nie podchodzisz do sprawy powa¿nie, nie oczekuj tego od odbiorcy (któremu zwykle mniej na danej sprawie zale¿y ni¿ Tobie). Powa¿ne traktowanie to nie tylko deklaracje s³owne – to tak¿e porz±dne napisanie listu, szybkie odpowiedzi (je¶li mo¿esz sobie na nie pozwoliæ), jêzyk wyra¿aj±cy szacunek i determinacjê, brak b³êdów. Wreszcie, wyra¼ swoj± pro¶bê czy propozycjê i przedstaw wszystkie korzy¶ci p³yn±ce z jej wprowadzenia w ¿ycie (mog± dotyczyæ równie¿ Ciebie, ale pamiêtaj szczególnie o korzy¶ciach dla odbiorcy). Nie zawsze robi siê to w sposób bezpo¶redni – np. je¶li prosisz kogo¶, by pomóg³ Ci siê czego¶ nauczyæ, jego korzy¶ci± jest satysfakcja z posiadanych umiejêtno¶ci i szacunek, jaki u Ciebie zdobywa. Oczywi¶cie, nie pisz mu tego wprost, ale napisz np. „Ty jeste¶ najlepszy w programowaniu w Javie, a ja bardzo chcê siê go nauczyæ i mam parê problemów, czy móg³by¶ mi pomóc?”. Wyka¿, ¿e ju¿ siê uczysz, czyli, ¿e masz odpowiedni± postawê, ¿e potrzebujesz tylko konkretnej pomocy przy jakich¶ trudniejszych zagadnieniach. Mo¿esz dodaæ, ¿e bêdziesz bardzo wdziêczny itp. Trudno siê oprzeæ tak przedstawionej pro¶bie. Poruszyli¶my ju¿ temat dotycz±cy przyjemno¶ci, jak± odbiorca bêdzie czerpa³ ze zrobienia tego, czego od niego oczekujemy. Przejd¼my wiêc do dodatkowego zwiêkszenia skuteczno¶ci wypowiedzi – postarajmy siê sprawiæ, by mózg czytaj±cego skojarzy³ odmówienie nam, czy te¿ zaniechanie jakich¶ czynno¶ci – z cierpieniem. Mo¿esz wiêc napisaæ o tym, jakie negatywne konsekwencje dla Ciebie bêd± mia³y zaniechanie czy odmowa. Jednak¿e, mówi siê, ¿e 80% ludzi nie obchodz± Twoje problemy, a pozosta³e 20% wrêcz cieszy siê, ¿e je masz. W zwi±zku z tym, najistotniejsz± czê¶ci± jest wymienienie negatywnych skutków dla ODBIORCY. Nie musz± byæ to skutki dotykaj±ce tê osobê bezpo¶rednio, mog± dotyczyæ czego¶, na czym jej zale¿y itp. Pisz±c w sprawach zawodowych do szefa firmy, wystarczy, ¿e poka¿esz, ¿e firma straci. Je¶li te negatywne skutki nie bêd± odczuwalne od razu, dobierz taki okres czasu, w którym bêd± ju¿ w pe³ni widoczne. Np. „Je¶li nie zrobimy teraz tego a tego, to w ci±gu 6 miesiêcy, stracimy ponad 40% z naszego udzia³u w rynku.”, „Je¶li nie zatrudnimy teraz dodatkowej osoby, za kilka miesiêcy bêdziemy mieli takie opó¼nienia w realizacji zamówieñ, ¿e klienci bêd± nas omijaæ szerokim ko³em”. Zastanawiasz siê mo¿e, jak w takim razie znale¼æ negatywne skutki odmowy dla odbiorcy, którego chcesz poprosiæ o pomoc w nauce? Otó¿ czasem po prostu wystarczy, ¿e poka¿esz z³e skutki dla Ciebie (zostaniesz chwilowo bez pomocy) – je¶li tej osobie na Tobie zale¿y, to powinna je wzi±æ pod uwagê. Jednak nie zawsze trzeba przedstawiaæ negatywne skutki. Kiedy jako¶ ciê¿ko je znale¼æ, wystarczy, ¿e skupisz siê na pozytywnym motywowaniu. Kiedy prosisz o co¶, pamiêtaj, by prosiæ o KONKRETY. Je¶li poka¿esz, ¿e nie wiesz, czego chcesz, ile chcesz - zmuszasz odbiorcê do ustalenia tego za Ciebie, co jest dla niego z wielu wzglêdów niewygodne i czêsto opó¼nia odpowied¼. Zamiast pisaæ, „Czy móg³by¶ mi przydzieliæ kogo¶ do pomocy?”, napisz „Czy mo¿emy siê tym zaj±c wspólnie z Adamem? On równie¿ ma do¶wiadczenie w tego typu sprawach i jestem pewien, ¿e razem zrobimy to szybko i dobrze”, zamiast „Czy mo¿esz mi pomóc w angielskim?” zapytaj „Czy móg³by¶ mi wyja¶niæ parê zagadnieñ z gramatyki angielskiej, w sobotê, kiedy bêdê u Ciebie, w Warszawie?” Kiedy ju¿ wyspecyfikujesz jakie¶ konkretne pro¶by czy ¿±dania, staraj siê ich trzymaæ. Nie bierz liczb z powietrza. Je¶li potrzebujesz dodatkowych trzech dni na zrobienie czego¶, pro¶ o trzy, wzglêdnie cztery dni (bo niektóre zadania s± obarczone pewnym ryzykiem i mog± siê trochê przeci±gn±æ). I postaraj siê rzeczywi¶cie w nich zmie¶ciæ. Skuteczne jest równie¿ podsuwanie rozwi±zañ na zasadzie wyboru. Przygotuj jakie¶ odpowiadaj±ce Ci wyj¶cia i zaproponuj wybór jednego z nich. Ludzie lubi± mieæ wybór. Mo¿esz nawet u¿yæ presupozycji (potraktowania czego¶, jakby by³o oczywiste, choæ wcale nie jest) i napisaæ „Kiedy wola³by¶ (czy te¿ „wygodniej by Ci by³o”) siê spotkaæ – w czwartek, pi±tek czy w sobotê po treningu?” – dziêki takiej sk³adni umys³ czytaj±cego skupi siê na wybieraniu dnia spotkania, zamiast na fakcie, ¿e w ogóle nie planowa³ spotkania z Tob±. Znane s± w psychologii metody wywierania wp³ywu o wdziêcznych nazwach „metoda stopy w drzwiach” i „metoda drzwi zatrza¶niêtych przed nosem”. Je¶li je znasz, byæ mo¿e chcesz spróbowaæ np. poproszenia o spe³nienie ma³ej pro¶by, by potem poprosiæ o spe³nienie wiêkszej (tej, na której tak naprawdê Ci zale¿a³o) i wykorzystuj±c sk³onno¶æ odbiorcy do bycia konsekwentnym - uzyskaæ efekt. B±d¼ te¿ poprosiæ o co¶ zbyt du¿ego, a nastêpnie o co¶ mniejszego (o co Ci od pocz±tku chodzi³o) i wykorzystaæ poczucie winy za pierwsz± odmowê. Metody te s± ogólnie skuteczne, jednak¿e odradzam stosowania ich do wywierania wp³ywu przez e-maile! Specyfika elektronicznego kontaktu, budowa w³asnego wizerunku jako osoby powa¿nej, wiedz±cej, czego chce i uparcie d±¿±cej do celu, nie pozwala na tego typu techniki. Pamiêtaj – odbiorca ma czas, by dok³adnie przeczytaæ Twój list tyle razy, ile chce i mo¿e wróciæ do niego, kiedy chce – stosowanie tych technik mo¿e spowodowaæ, ¿e wydasz siê natrêtny (metoda „stopy w drzwiach”) lub dodatkowo niewiarygodny i nie maj±cy kontaktu z rzeczywisto¶ci± (metoda „drzwi zatrza¶niêtych przed nosem”). Zamiast powy¿szych technik, polecam u¿ycie jêzyka perswazji. Oczywi¶cie nie nale¿y te¿ z nim przesadzaæ, wiedz±c, ¿e tylko jego niezauwa¿alna dawka jest skuteczna w e-mailu (co¶, czego mo¿esz u¿yæ w po¶piechu w rozmowie, nie zawsze tak samo dobrze dzia³a, kiedy jest napisane i mo¿na to sobie parê razy spokojnie przeczytaæ...). Jak powiedzia³ Anthony Robbins „Things do not have meaning. We assign meaning to everything.”, co mo¿na przet³umaczyæ jak: „Rzeczy nie maj± znaczenia. To my przypisujemy im dane znaczenie”. Ciekawe efekty mo¿na osi±gn±æ poprzez w³a¶nie przypisywanie znaczenia. Mo¿esz np. napisaæ „To, ¿e chcemy byæ liderem na rynku, oznacza, ¿e musimy przywi±zywaæ szczególn± wagê do jako¶ci obs³ugi klientów”, „To, ¿e za³o¿ymy filiê w Warszawie, bêdzie oznaczaæ, ¿e nasza firma uzyska ogólnopolski zasiêg i presti¿.”, „Nasze ponowne spotkanie po latach oznacza, ¿e znów wspaniale spêdzimy razem czas”. Tak naprawdê to ka¿de z tych zdañ mo¿na zakoñczyæ na nieskoñczenie wiele sposobów – daje Ci to woln± rêkê w definiowaniu znaczenia. Mo¿esz to wykorzystaæ równie¿ do tak zwanego „etykietowania”. Np.: „Wdro¿enie naszej nowej, zgodnej ze standardami strony internetowej pokazuje, ¿e jeste¶my firm± nowoczesn±, b³yskawicznie reaguj±c± na najnowsze trendy na rynku.” Takie zdanie mo¿e spowodowaæ, ¿e czytaj±cy to szef zacznie my¶leæ o firmie, jako o nowoczesnej i bêdzie bardziej sk³onny do korzystania z innych nowo¶ci (które w³a¶nie chcesz mu zaproponowaæ). Z badañ wynika, ¿e ludzie, którzy s± uwa¿ani za np. hojnych, staraj± siê byæ bardziej hojni itp. Na tym polega moc „etykietowania”. Sebastian Schabowski Powy¿szy tekst jest fragmentem ebooka "Potêga jednego e-maila", którego opis znajdziesz tutaj . |